Thông thường, một người có thể đi tiêu 1-3 lần trong ngày, ban đêm cũng có thể hơn 3 lần trong một tuần. Nó được gọi là táo bón khi hơn 3 ngày không đi tiêu, hoặc ít hơn 3 lần một tuần. Bị táo bón thường đau quặn bụng, phân rắn, mỗi lần đi ngoài phải rặn mạnh.Thông thường, tất cả đồ ăn thức uống sau khi vào dạ dày rồi đến ruột phần lớn sẽ được hấp thụ ở ruột non, phần còn lại và các chất cặn bã sẽ tích tụ lại ở đại tràng (trừ sữa được hấp thu chủ yếu ở dạ dày). ). Tại đại tràng (ruột già), phần dinh dưỡng còn lại sẽ được hấp thụ liên tục, các chất cặn bã, chất độc do vi sinh vật sinh ra và quá trình trao đổi chất sẽ bị đào thải.
Táo bón có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở người cao tuổi (NCT). Táo bón tuy không phải là một căn bệnh nguy hiểm nhưng lại gây ra nhiều phiền toái và ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người bệnh. Táo bón có thể phòng tránh được nhưng phải kiên trì thực hiện.
Tìm hiểu về táo bón
Táo bón là một chứng bệnh của đường tiêu hóa. Giới chuyên môn định nghĩa “táo bón” là “tình trạng đi đại tiện ít hơn 3 lần/tuần”. Việc đi đại tiện không thường xuyên khiến cho lượng phân không được đào hết ra khỏi cơ thể, bị ứ tắc trong đường ruột. Người bệnh táo bón sẽ cảm thấy khó chịu, ảnh hưởng đến những sinh hoạt trong đời sống. Một số nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón thường là:
- Ít vận động
- Ăn ít chất xơ
- Uống ít nước
- Cơ thể thiếu vitamin
- Thói quen nhịn đi đại tiện
- Tác dụng phụ của thuốc.
Chính vì những nguyên nhân trên có thể gây ra tình trạng nhu động ruột hoạt động ít lại. Ruột không hấp thụ nước, không tiến hành dồn nén phân thừa xuống trực tràng. Từ đó dẫn đến táo bón.
Triệu chứng của táo bón
Tuy không gây nhiều nguy hiểm cho người bệnh nhưng khi gặp tình trạng này sẽ tạo ra rất nhiều cản trở cho sinh hoạt hằng ngày vì những triệu chứng của nó.
- Người bệnh luôn có cảm giác muốn đi đại tiện, nhưng rất khó đại tiện hoặc đại tiện không ra hết phân.
- Số lần đi đại tiện giảm đi nhiều lần, thường là dưới 3 lần trong 1 tuần, trường hợp nặng thì 5 – 6 ngày mới 1 lần đại tiện.
Người bị táo bón thường cảm thấy căng chướng và đau vùng bụng
- Bụng thường căng chướng, hậu môn luôn trong trạng thái căng tức.
- Tinh thần của bệnh nhân bị ảnh hưởng do cảm giác khó chịu và những cản trở trong sinh hoạt hằng ngày. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, ngủ không ngon giấc, căng thẳng mỗi khi đi tiêu.
- Đau lưng lây lan từ việc bị chướng bụng.
Các biến chứng nếu để tình trạng táo bón kéo dài
- Đại tiện phân có máu : Xảy ra khi bệnh nhân đã bị táo bón nặng, khối phân khô cứng có thể cứa rách niêm mạc ống hậu môn gây chảy máu khi đi tiêu.
- Nứt kẽ hậu môn : Khi đi tiêu ra phân khô cứng, ngoài việc có thể gây rách niêm mạc ống hậu môn, các lớp cơ thắt ống hậu môn cũng có thể bị ảnh hưởng và bỉ rách, đây gọi là tình trạng nứt kẽ hậu môn. Không chỉ khiến bệnh nhân đại tiện ra máu mà còn gây đau đớn cho bệnh nhân với những lần đi đại tiện tiếp theo.
- Mắc bệnh trĩ: Khi bị táo bón kéo dài, ổ bụng thường xuyên phải gắng sức để đại tiện và vô tình làm cho các búi trĩ to ra, đi đại tiện thường có máu.
- Hiện tượng tắc ruột: Táo bón khiến thời gian di chuyển của phân trong ruột chậm hơn, điều này khiến phân tích trữ lâu ngày trong ruột, có thể gây ra hiện tượng tắc ruột.
Phòng chống táo bón hiệu quả
“Ăn gì để chống táo bón?” là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm đáp án. Để tránh mắc phải táo bón, mọi người cần ăn đầy đủ chất xơ, các loại trái cây giàu vitamin C, vitamin E,… Dưới đây, chúng tôi gợi ý một số thực phẩm có khả năng giảm thiểu nguy cơ táo bón cho bạn,
Thực phẩm giàu chất xơ và vitamin
Trong bữa cơm hàng ngày, chúng ta nên ăn nhiều rau xanh, rau củ tươi. Như rau cần, rau xà lách, rau cải, rau mồng tơi, cà rốt, khoai lang, củ cải đường, đậu đũa,… Bên cạnh đó, bạn cũng có thể bổ sung chất xơ, vitamin trong những loại trái cây tươi như táo, lê, dâu tây, nho, cam,… Bạn nên ăn trái cây hàng ngày và có thể ép nước trái cây để uống, thay đổi khẩu vị. Thực phẩm giàu chất xơ và vitamin giúp cho đường ruột khỏe mạnh. Chất xơ giúp cho đường ruột hút nước tốt hơn, giúp làm mềm phân. Đây là nhóm thực phẩm giúp bạn phòng tránh chứng táo bón hiệu quả
Thịt nạc
Thịt nạc là thực phẩm cung cấp một nguồn protein dồi dào. Người dùng nên ăn một số loại thịt nạc như thịt bò, thịt lợn, thịt gà,… trong bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, người dùng cần chọn loại thịt thăn, ít mỡ béo vì có thể gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu. Thịt nạc là món ăn trung tính, không gây ra tình trạng táo bón cho người dùng nếu ăn ở mức độ vừa phải.
Thực phẩm probiotic
Probiotic là một loại lợi khuẩn có nhiều ở đường ruột. Chúng giúp việc tiêu hóa thức ăn trở nên dễ dàng hơn. Và giúp đường ruột hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn. Thực phẩm probiotic giúp đường ruột khỏe mạnh, làm việc tốt hơn. Giúp nhu động ruột làm việc tốt hơn. Để phòng tránh táo bón, bạn đọc có thể ăn một số loại thực phẩm chứa nhiều lợi khuẩn probiotic. Như: sữa chua lên men, cải muối chua, dưa muối chua,… Tuy nhiên, người dùng cần tiêu thụ điều độ. Người bệnh gout cần thận trọng khi dùng dưa muối, cải muối,…
Một số loại thực phẩm cần hạn chế tiêu thụ
Để tránh táo bón, chúng ta cần tránh các loại thực phẩm gây hại cho hệ tiêu hóa, gây hại cho đường ruột như:
- Thức ăn khô cứng
- Thức ăn chứa nhiều dầu mỡ và chất béo
- Thức ăn cay nóng
- Thức ăn nhanh
- Đồ ăn đóng hộp.
Để tránh táo bón, ngoài việc ăn uống đầy đủ chất, ăn nhiều chất xơ, các bạn cũng cần ăn uống đúng giờ, tránh bỏ bữa.
Chế độ sinh hoạt
Một chế độ sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp chúng ta tránh xa chứng táo bón. Để phòng chống táo bón, bạn nên:
- Uống nước đầy đủ mỗi ngày;
- Tăng cường vận động. Nên thường xuyên tham gia các hoạt động như: đi bộ, tập thể dục, chơi thể thao, tập yoga,…;
- Tránh ngồi nhiều, đứng quá lâu;
- Kiểm soát cân nặng, tránh để béo phì;
- Tránh tiêu thụ quá nhiều rượu bia, thuốc lá,…;
- Tập thói quen đi đại tiện ngay khi có nhu cầu;
- Tránh nhịn đi đại tiện;
- Phân bố thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý.
Nguồn: Wikihow.vn